0
Moskova ve Erivan endişeli
Elhan Şahinoğlu,
“Atlas” Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı
Azerbaycan 2 konuyla ilgili uluslararası alanda gündemde ağırlığını koruyor – Gabeledeki Rus dinlenme üssünün Amerikayla ortak kullanımı konusunun tartışılması ve Baküde önümüzdeki günlerde gerçekleşen GUAM (Gürcistan, Ukrayna, Azerbaycan ve Moldova) zirve toplantısı. Zirve toplantısına Polonya, Litvanya ve Romanya Cumhurbaşkanları da katılmıştı.
Moskova ve Erivan Azerbaycanla ilgili konuları merçek altına almış gibi. Ermenistan Dışişleri Bakanı Vartan Oskanyan Erivanda basın toplantısı düzenleyerek, Rusyanın Azerbaycandaki Gabele üssünü Amerika ile ortaklaşa çalıştırılması teklifini merak ettiklerini bildirdi. Oskanyan konunun Güney Kafkasya ile bağlı olması nedeniyle Ermenistanın bazı soruları olduğunu ileri sürdü. “Bu teklifin gerçekleşmesi bölgedeki siyasi ve güvenlik dengelerini nasıl etkiler” – diye soran Oskanyan Gabeledeki üssün Rusya ve Amerika tarafından ortak çalıştırılmasının ülkesi için sıradan bir durum oluşturmayacağını kaydetti.
Erivan Vartan Oskanyanın diliyle ilk kez Gabele konusuna değindi. Ermenistan Rusyanın teklifinden endişeli gibi. Ancak her zaman olduğu gibi Kremline karşı tepkisini açık belirtmekte zorlanıyor. Gabele üssü ortak çalıştırılmaya başlanırsa bu Azerbaycanın bölgedeki rolunu daha da artırır. Ermenistanın endişesi bundan.
Erivan Azerbaycanın GUAM çerçevesindeki rolünün artmasından ve bu kuruma Amerika ile Avrupa Birliğinin dikkatinin fazla olmasından da endişeli. Azerbaycanın cazibesi arttıkca Erivan sık-sık kıpırtanmağa başlıyor. Vartan Oskanyanın daha önce söylediği ifadeni hatırlamak gerekiyor: “Şimdi biz Azerbaycanın yanı sıra onun müttefikleriyle karşı-karşıyayız. Sözkonusu devletlerin de müttefikleri, çıkarları ve etkileyici gücleri vardır”.
Rusya da her zamanki gibi Erivanın yanında. Rus siyasi çevreleri GUAM-ın BDT-ye (Bağımsız Devletler Topluluğu) alternativ olmamasından yanadırlar. Rusya Parlamentosunun üst katı olan Federasyon Konseyinin Dışilişkiler Komite Başkanı Mixail Markelov GUAM zirvesine atıfta bulunarak, “Rusya ve Ermenistanın katılımı olmadan Yukarı Karabag sorununu çözmek mümkün değil” dedi. Markelov GUAM-ın tekbaşına sorunun çözümüne girişmesi isteğinin durumu daha da kötüye götürebileceği uyarısında bulundu.
Kremlin GUAM-ı Batı yanlısı ve Rusyanı bölgeden sıkıştırmağa çalışan bir kurum gibi değerlendirmekte devam ediyor. Bu acıdan Azerbaycanın 2 yıl içinde GUAM-a başkanlık yapması Kremlin ile Bakü arasında temaslarda bazı sorunlar yarata bilir.
Vartan Oskanyan basın toplantısında ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanlarının Sankt-Peterburg kentindeki görüşüne de değindi. Oskanyan Azerbaycanın bazı görüşlerinden geri çekildiğini iddia ederek, Yukarı Karabag temsilçilerinin görüşmelere katılması gerektiğini öne sürdü.
Görünen o ki, Yukarı Karabag sorununun çözümüyle ilgili bu yıl prensipce imzalanması öngörülen Azerbaycan-Ermenistan anlaşması da zora girdi. Oskanyanın “Azerbaycan geri çekiliyor” ismarıcı buna işarettir. Resmi Bake de aksini dile getiriyor. Demek, uzlaşmadan halen çok uzağık.
Elhan Şahinoğlu,
“Atlas” Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı
Azerbaycan 2 konuyla ilgili uluslararası alanda gündemde ağırlığını koruyor – Gabeledeki Rus dinlenme üssünün Amerikayla ortak kullanımı konusunun tartışılması ve Baküde önümüzdeki günlerde gerçekleşen GUAM (Gürcistan, Ukrayna, Azerbaycan ve Moldova) zirve toplantısı. Zirve toplantısına Polonya, Litvanya ve Romanya Cumhurbaşkanları da katılmıştı.
Moskova ve Erivan Azerbaycanla ilgili konuları merçek altına almış gibi. Ermenistan Dışişleri Bakanı Vartan Oskanyan Erivanda basın toplantısı düzenleyerek, Rusyanın Azerbaycandaki Gabele üssünü Amerika ile ortaklaşa çalıştırılması teklifini merak ettiklerini bildirdi. Oskanyan konunun Güney Kafkasya ile bağlı olması nedeniyle Ermenistanın bazı soruları olduğunu ileri sürdü. “Bu teklifin gerçekleşmesi bölgedeki siyasi ve güvenlik dengelerini nasıl etkiler” – diye soran Oskanyan Gabeledeki üssün Rusya ve Amerika tarafından ortak çalıştırılmasının ülkesi için sıradan bir durum oluşturmayacağını kaydetti.
Erivan Vartan Oskanyanın diliyle ilk kez Gabele konusuna değindi. Ermenistan Rusyanın teklifinden endişeli gibi. Ancak her zaman olduğu gibi Kremline karşı tepkisini açık belirtmekte zorlanıyor. Gabele üssü ortak çalıştırılmaya başlanırsa bu Azerbaycanın bölgedeki rolunu daha da artırır. Ermenistanın endişesi bundan.
Erivan Azerbaycanın GUAM çerçevesindeki rolünün artmasından ve bu kuruma Amerika ile Avrupa Birliğinin dikkatinin fazla olmasından da endişeli. Azerbaycanın cazibesi arttıkca Erivan sık-sık kıpırtanmağa başlıyor. Vartan Oskanyanın daha önce söylediği ifadeni hatırlamak gerekiyor: “Şimdi biz Azerbaycanın yanı sıra onun müttefikleriyle karşı-karşıyayız. Sözkonusu devletlerin de müttefikleri, çıkarları ve etkileyici gücleri vardır”.
Rusya da her zamanki gibi Erivanın yanında. Rus siyasi çevreleri GUAM-ın BDT-ye (Bağımsız Devletler Topluluğu) alternativ olmamasından yanadırlar. Rusya Parlamentosunun üst katı olan Federasyon Konseyinin Dışilişkiler Komite Başkanı Mixail Markelov GUAM zirvesine atıfta bulunarak, “Rusya ve Ermenistanın katılımı olmadan Yukarı Karabag sorununu çözmek mümkün değil” dedi. Markelov GUAM-ın tekbaşına sorunun çözümüne girişmesi isteğinin durumu daha da kötüye götürebileceği uyarısında bulundu.
Kremlin GUAM-ı Batı yanlısı ve Rusyanı bölgeden sıkıştırmağa çalışan bir kurum gibi değerlendirmekte devam ediyor. Bu acıdan Azerbaycanın 2 yıl içinde GUAM-a başkanlık yapması Kremlin ile Bakü arasında temaslarda bazı sorunlar yarata bilir.
Vartan Oskanyan basın toplantısında ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanlarının Sankt-Peterburg kentindeki görüşüne de değindi. Oskanyan Azerbaycanın bazı görüşlerinden geri çekildiğini iddia ederek, Yukarı Karabag temsilçilerinin görüşmelere katılması gerektiğini öne sürdü.
Görünen o ki, Yukarı Karabag sorununun çözümüyle ilgili bu yıl prensipce imzalanması öngörülen Azerbaycan-Ermenistan anlaşması da zora girdi. Oskanyanın “Azerbaycan geri çekiliyor” ismarıcı buna işarettir. Resmi Bake de aksini dile getiriyor. Demek, uzlaşmadan halen çok uzağık.
