7
SELAHATTİN DİKMEN �Öz vatanım gibi kabul ettiğim Azerbaycan�da eğitim müşavirliği görevimi seve seve yapıyorum�
05/09/2007
Azerbaycan�da eğitim alan Türkiyeli öğrenciler ile ilgili genel bilgi alabilir miyiz? Benim göreve başladığım 12 Mart 2004 tarihinde, Azerbaycan üniversitelerinde eğitim alan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu yaklaşık 2000 öğrenci vardı. Ancak bu rakam her geçen yıl artmaktadır. Her yıl yaklaşık 1000 ile 1500 talebe arasında bir potansiyel Türkiye�den Azerbaycan�a öğrenim görmek için gelmektedir. Mesela geçen sene 2006 - 2007 eğitim ve öğretim yılı itibariyle Azerbaycan�da öğrenim gören öğrencilerin sayısı 4000�i geçmiştir. Bu sene ÖSYM�nin ayırdığı kontenjan 1257 civarındadır. Azerbaycan�a eğitim için gelen öğrencileri üç gruba ayırabiliriz. Birincisi ÖSYM tarafından Azerbaycan üniversitelerinin denkliği kabul edilen bölümlerini tercih ederek gelenler, ikincisi 185 baraj puanını aşarak Azerbaycan�da öğrenim görmeyi isteyenler, üçüncüsü 160 baraj puanını aşarak özel kabiliyet gerektiren Ressamlar Akademisi, Devlet Konservatuarı, Medeniyet ve İncesanat Üniversitesi, Müzik Akademisine kabul edilenler. Bunların dışında 185 baraj puanının altında kalıp da boş kontenjanlara yerleşmek için Azerbaycan�a gelen çocuklar da vardır. Gerek YÖK, gerekse T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Genel Müdürlüğünün yayınladığı kaide ve kurallara göre biz ancak yukarıda bahsettiğim üç gurup öğrenciye dosya açabiliyoruz. Bazı Azerbaycan üniversitelerinin denkliği T.C. YÖK tarafından kabul edilmiyor, bu da Türkiye�li öğrencilere memleketlerine döndüklerinde sıkıntılar yaşatıyor. Bu yönde bir gelişme var mı? Bu konuda herhangi bir pürüz yok. 2003 tarihinde Azerbaycan Tahsil Nazırlığı ile T.C. YÖK Başkanlığı arasında imzalanan protokole göre, şu anda 15 üniversitenin büyük bölümlerinin diploma denklikleri kabul ediliyor. Benim eğitim müşavirliği dönemimde, Mimarlık ve İnşaat Üniversitesinin İnşaat Mühendisliği bölümünün, Azerbaycan Diller Üniversitesinin Avrupa Birliği ve Uluslararası ilişkiler fakültesinin, Sumgayıt Devlet Üniversitesinin bazı bölümlerinin ve Devlet Konservatuarının denkliği kabul edildi. Azerbaycan�ın kaliteli eğitime ve kaliteli eğitim görmüş bir gençliye ihtiyacı var. Yarın bu memleketin mukadderatını, kaderini bu iyi eğitim almış gençlere bırakacağız. Onun için kendimizi, üniversitelerimizi gerek insan kaynakları, gerek anlayış, gerek teknoloji, gerekse teknik mekan boyutunda yenilemek ve dünyanın sayılı üniversiteleri ile boy ölçüşmek durumundayız. Ben şahsen gelecekte Kafkasya�da en çok parlayan yıldızın Azerbaycan olacağı kanaatindeyim. Gençlerden ümit varım. Öğrencilerin sağlık ve barınma konularında da problemler yaşadığını biliyoruz. Bu problemlerin çözümü yönünde herhangi bir çalışmalarınız var mı? Her iki problem Azerbaycan�ın genel durumundan kaynaklanan bir problemdir. Bugün resmi rakamlara göre, yeri yurdu ermeniler tarafından haksız yere işgal edilmiş 1 milyon civarında insanlarımız vardır. Bu insanların bir kısmı üniversite yurtlarında yerleştirilmiştir. Durum böyle olunca öğrenciler yurt sorunu yaşamakta, ev kiralamak zorunda kalmaktadırlar. Azerbaycan�da şu anda sadece Neft Akademisi ve Tıp Üniversitesi öğrencilerine yurt imkanı sunmaktadır. Bundan başka, Bakü�de Damla Yurdu ve Sumgayıt�ta Nizami Gencevi Yurdu olmakla iki özel yurt açılabilmiştir. Sağlık problemi de aynı şekilde. Azerbaycan vatandaşlarının sağlık şartlarına sahip olmadığı sürece biz kalkıp Türkiye Cumhuriyeti�nden gelen insanlara sağlık şartları temin edin diyemeyiz. Burası yavaş yavaş rayına girecektir. Türkiye�de öğrenciler mediko-sosyal denilen sağlık imkanlarına sahiptir. Böyle bir uygulama burada da olursa iyi olur. Ama bu konuda bir acelecilik ve bir psikoz içerisinde olmamak lazım. Sabırlı olmak ve Azerbaycan�a karşı da sabırlı, müsamahalı davarnmak lazım. Öğrenciler boş zamanlarını nasıl değerlendiriyorlar? Sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yapılıyor mu? Burada, gençlerimizin tam aktivitelerini sergileyebilecekleri bir tesis yok. Bizim böyle bir imkanımız olmadığına göre, sadece gençlerin kendi aralarında zaman zaman düzenledikleri sportif faaliyetlere, futbol müsabakalarına eğitim müşavirliği olarak destek sağlıyoruz. Müsabakalarında bulunarak hediyelerini veriyor, onları teşvik ediyoruz. Kültürel ve sanatsal faaliyetlere gelince ara sıra 19 Mayıs Atatürkü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı gibi milli bayramlar, özel günler münasebetiyle, bazen Medeniyet ve İncesanat Üniversitesinin, Müzik Akademisinin veya Kafkas Üniversitesinin korosu bir arada veya ayrı ayrı sanatsal faaliyetler, folklor faaliyetleri sergiliyorlar. Eğitim kompleksleri, spor kompleksleri yada yatakhane inşa edildikten sonra onun altında sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerin sergilenmesine zemin hazırlayan tesisat kuruluncaya kadar öğrencilerimiz bunlarla yetinecekler. Azerbaycan�daki Türkiye�li öğrencilere zorunlu sosyal sigorta yapılması gerekiyor mu? Geçmiş yıllara kadar Türkiye�den gelen öğrencilerin bir kısmı Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Vakıf gibi ictimai güvence sistemlerinin imkanlarından istifade edebiliyordu. Ancak geçen yıldan itibaren Azerbaycan müesseseleri artık mutlaka öğrencilerin sosyal güvence ya da sigortalanmasını istemesi üzerine Vakıf, Emekli Sandığı ve Sosyal Sigorta imkanı olmayan öğrencilere burada sigorta yaptırma gibi bir işlem başlatıldı. Ama çocuklarımız genelde hastalandığı zaman kendi imkanlarıyla ya Merkezi Klinika�ya, ya Türk Amerikan Medical Center�e ya da diğer sıhhı kliniklere giderek muayene ve tedavi olunuyorlar. Türkiye�de eğitim alan Azerbaycan�lı öğrenciler de mevcuttur. Onların durumu nasıl? Türkiye�de öğrenim görmeye hak kazanmış öğrencilere de müşavirlik hizmetleri sunuyoruz. Evraklarını askerlik, pasaport ve oturum işlemlerinin yapılması için ilgili makama gönderiyoruz. T.C. üniversitelerini kazanan öğrencilere ben eğitim müşaviri olarak gerektiği kolaylığı sağlamanın yanında, onlara bazı nasihatler de ediyor, iyi bir şekilde eğitim aldıktan sonra mutlaka Azerbaycan�a dönmelerini söylüyorum. Çünkü Azerbaycan�ın onlara ihtiyacı var. Türkiyede�ki Azerbaycan�lı evlatlarımıza her türlü maddi ve manevi destek sağlıyor, sahip çıkıyoruz. Azerbaycan�da eğitim alan Türkiye�li örencilerin bir kısmı belki gereken şartlara sahip değildir, ama Azerbaycan�dan Türkiye�ye giden öğrencilerin şartları daha düzgündür. İnşallah gelecekte burada eğitim gören Türkiye�li arkadaşlar da rahata kavuşurlar diye ümit ediyoruz. Bizden bir isteğiniz var mı? Ben T.C. Eğitim Müşaviri olarak TÜSİAB yönetiminden, Azerbaycan�da eğitim alan Türkiye�li öğrencilerin küçük bir kısmına imkanlar bulunması halinde burs bağlanması talebinde bulunmuştum. Ama bugüne kadar TÜSİAB�dan, benim gidip orada ünversite öğrenci konsey başkanları ile birlikte brifing vermeme, problemleri anlatmama rağmen ne burs, ne part - time iş, ne de yurt yapma teşebbüsünde bulunma konusunda bu gençlerimize gerektiği ilgiyi göremedik. TÜSİAB Yönetim Kurulu üyesi Tarık Atamer başkanlığında Yönetim Kurulu üyelerinden oluşan Eğitim Komisyonunun gösterdiği hassasiyetle 40 öğrenciye mezuniyette giyecekleri cübbe diktirildi. Ama dünyada en büyük ilgi gençlere ve onların eğitimlerine yönelmelidir. Eğer bir memleketin geleceğini teminat altına almak istiyorsanız, o gençlere ortam hazırlayacaksınız. Ben, yine de TÜSİAB�a teşekkür ediyorum. Ama doğrusunu isterseniz, TÜSİAB gibi büyük bir kuruluşa çok daha büyük hizmetler, gençlere çok daha büyük alaka yaraşır.
05/09/2007
Azerbaycan�da eğitim alan Türkiyeli öğrenciler ile ilgili genel bilgi alabilir miyiz? Benim göreve başladığım 12 Mart 2004 tarihinde, Azerbaycan üniversitelerinde eğitim alan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu yaklaşık 2000 öğrenci vardı. Ancak bu rakam her geçen yıl artmaktadır. Her yıl yaklaşık 1000 ile 1500 talebe arasında bir potansiyel Türkiye�den Azerbaycan�a öğrenim görmek için gelmektedir. Mesela geçen sene 2006 - 2007 eğitim ve öğretim yılı itibariyle Azerbaycan�da öğrenim gören öğrencilerin sayısı 4000�i geçmiştir. Bu sene ÖSYM�nin ayırdığı kontenjan 1257 civarındadır. Azerbaycan�a eğitim için gelen öğrencileri üç gruba ayırabiliriz. Birincisi ÖSYM tarafından Azerbaycan üniversitelerinin denkliği kabul edilen bölümlerini tercih ederek gelenler, ikincisi 185 baraj puanını aşarak Azerbaycan�da öğrenim görmeyi isteyenler, üçüncüsü 160 baraj puanını aşarak özel kabiliyet gerektiren Ressamlar Akademisi, Devlet Konservatuarı, Medeniyet ve İncesanat Üniversitesi, Müzik Akademisine kabul edilenler. Bunların dışında 185 baraj puanının altında kalıp da boş kontenjanlara yerleşmek için Azerbaycan�a gelen çocuklar da vardır. Gerek YÖK, gerekse T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Genel Müdürlüğünün yayınladığı kaide ve kurallara göre biz ancak yukarıda bahsettiğim üç gurup öğrenciye dosya açabiliyoruz. Bazı Azerbaycan üniversitelerinin denkliği T.C. YÖK tarafından kabul edilmiyor, bu da Türkiye�li öğrencilere memleketlerine döndüklerinde sıkıntılar yaşatıyor. Bu yönde bir gelişme var mı? Bu konuda herhangi bir pürüz yok. 2003 tarihinde Azerbaycan Tahsil Nazırlığı ile T.C. YÖK Başkanlığı arasında imzalanan protokole göre, şu anda 15 üniversitenin büyük bölümlerinin diploma denklikleri kabul ediliyor. Benim eğitim müşavirliği dönemimde, Mimarlık ve İnşaat Üniversitesinin İnşaat Mühendisliği bölümünün, Azerbaycan Diller Üniversitesinin Avrupa Birliği ve Uluslararası ilişkiler fakültesinin, Sumgayıt Devlet Üniversitesinin bazı bölümlerinin ve Devlet Konservatuarının denkliği kabul edildi. Azerbaycan�ın kaliteli eğitime ve kaliteli eğitim görmüş bir gençliye ihtiyacı var. Yarın bu memleketin mukadderatını, kaderini bu iyi eğitim almış gençlere bırakacağız. Onun için kendimizi, üniversitelerimizi gerek insan kaynakları, gerek anlayış, gerek teknoloji, gerekse teknik mekan boyutunda yenilemek ve dünyanın sayılı üniversiteleri ile boy ölçüşmek durumundayız. Ben şahsen gelecekte Kafkasya�da en çok parlayan yıldızın Azerbaycan olacağı kanaatindeyim. Gençlerden ümit varım. Öğrencilerin sağlık ve barınma konularında da problemler yaşadığını biliyoruz. Bu problemlerin çözümü yönünde herhangi bir çalışmalarınız var mı? Her iki problem Azerbaycan�ın genel durumundan kaynaklanan bir problemdir. Bugün resmi rakamlara göre, yeri yurdu ermeniler tarafından haksız yere işgal edilmiş 1 milyon civarında insanlarımız vardır. Bu insanların bir kısmı üniversite yurtlarında yerleştirilmiştir. Durum böyle olunca öğrenciler yurt sorunu yaşamakta, ev kiralamak zorunda kalmaktadırlar. Azerbaycan�da şu anda sadece Neft Akademisi ve Tıp Üniversitesi öğrencilerine yurt imkanı sunmaktadır. Bundan başka, Bakü�de Damla Yurdu ve Sumgayıt�ta Nizami Gencevi Yurdu olmakla iki özel yurt açılabilmiştir. Sağlık problemi de aynı şekilde. Azerbaycan vatandaşlarının sağlık şartlarına sahip olmadığı sürece biz kalkıp Türkiye Cumhuriyeti�nden gelen insanlara sağlık şartları temin edin diyemeyiz. Burası yavaş yavaş rayına girecektir. Türkiye�de öğrenciler mediko-sosyal denilen sağlık imkanlarına sahiptir. Böyle bir uygulama burada da olursa iyi olur. Ama bu konuda bir acelecilik ve bir psikoz içerisinde olmamak lazım. Sabırlı olmak ve Azerbaycan�a karşı da sabırlı, müsamahalı davarnmak lazım. Öğrenciler boş zamanlarını nasıl değerlendiriyorlar? Sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yapılıyor mu? Burada, gençlerimizin tam aktivitelerini sergileyebilecekleri bir tesis yok. Bizim böyle bir imkanımız olmadığına göre, sadece gençlerin kendi aralarında zaman zaman düzenledikleri sportif faaliyetlere, futbol müsabakalarına eğitim müşavirliği olarak destek sağlıyoruz. Müsabakalarında bulunarak hediyelerini veriyor, onları teşvik ediyoruz. Kültürel ve sanatsal faaliyetlere gelince ara sıra 19 Mayıs Atatürkü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı gibi milli bayramlar, özel günler münasebetiyle, bazen Medeniyet ve İncesanat Üniversitesinin, Müzik Akademisinin veya Kafkas Üniversitesinin korosu bir arada veya ayrı ayrı sanatsal faaliyetler, folklor faaliyetleri sergiliyorlar. Eğitim kompleksleri, spor kompleksleri yada yatakhane inşa edildikten sonra onun altında sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerin sergilenmesine zemin hazırlayan tesisat kuruluncaya kadar öğrencilerimiz bunlarla yetinecekler. Azerbaycan�daki Türkiye�li öğrencilere zorunlu sosyal sigorta yapılması gerekiyor mu? Geçmiş yıllara kadar Türkiye�den gelen öğrencilerin bir kısmı Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Vakıf gibi ictimai güvence sistemlerinin imkanlarından istifade edebiliyordu. Ancak geçen yıldan itibaren Azerbaycan müesseseleri artık mutlaka öğrencilerin sosyal güvence ya da sigortalanmasını istemesi üzerine Vakıf, Emekli Sandığı ve Sosyal Sigorta imkanı olmayan öğrencilere burada sigorta yaptırma gibi bir işlem başlatıldı. Ama çocuklarımız genelde hastalandığı zaman kendi imkanlarıyla ya Merkezi Klinika�ya, ya Türk Amerikan Medical Center�e ya da diğer sıhhı kliniklere giderek muayene ve tedavi olunuyorlar. Türkiye�de eğitim alan Azerbaycan�lı öğrenciler de mevcuttur. Onların durumu nasıl? Türkiye�de öğrenim görmeye hak kazanmış öğrencilere de müşavirlik hizmetleri sunuyoruz. Evraklarını askerlik, pasaport ve oturum işlemlerinin yapılması için ilgili makama gönderiyoruz. T.C. üniversitelerini kazanan öğrencilere ben eğitim müşaviri olarak gerektiği kolaylığı sağlamanın yanında, onlara bazı nasihatler de ediyor, iyi bir şekilde eğitim aldıktan sonra mutlaka Azerbaycan�a dönmelerini söylüyorum. Çünkü Azerbaycan�ın onlara ihtiyacı var. Türkiyede�ki Azerbaycan�lı evlatlarımıza her türlü maddi ve manevi destek sağlıyor, sahip çıkıyoruz. Azerbaycan�da eğitim alan Türkiye�li örencilerin bir kısmı belki gereken şartlara sahip değildir, ama Azerbaycan�dan Türkiye�ye giden öğrencilerin şartları daha düzgündür. İnşallah gelecekte burada eğitim gören Türkiye�li arkadaşlar da rahata kavuşurlar diye ümit ediyoruz. Bizden bir isteğiniz var mı? Ben T.C. Eğitim Müşaviri olarak TÜSİAB yönetiminden, Azerbaycan�da eğitim alan Türkiye�li öğrencilerin küçük bir kısmına imkanlar bulunması halinde burs bağlanması talebinde bulunmuştum. Ama bugüne kadar TÜSİAB�dan, benim gidip orada ünversite öğrenci konsey başkanları ile birlikte brifing vermeme, problemleri anlatmama rağmen ne burs, ne part - time iş, ne de yurt yapma teşebbüsünde bulunma konusunda bu gençlerimize gerektiği ilgiyi göremedik. TÜSİAB Yönetim Kurulu üyesi Tarık Atamer başkanlığında Yönetim Kurulu üyelerinden oluşan Eğitim Komisyonunun gösterdiği hassasiyetle 40 öğrenciye mezuniyette giyecekleri cübbe diktirildi. Ama dünyada en büyük ilgi gençlere ve onların eğitimlerine yönelmelidir. Eğer bir memleketin geleceğini teminat altına almak istiyorsanız, o gençlere ortam hazırlayacaksınız. Ben, yine de TÜSİAB�a teşekkür ediyorum. Ama doğrusunu isterseniz, TÜSİAB gibi büyük bir kuruluşa çok daha büyük hizmetler, gençlere çok daha büyük alaka yaraşır.
