7
Cami sayısının İran'ın maddi desteğiyle son yıllarda hızla arttığı Azerbaycan'da hoparlörle ezan okunması 'gürültü kirliliği yarattığı' gerekçesiyle yasaklandı
Azerbaycan'da camilerde hoparlörden ezan okunması yasaklandı. Fransa Basın Ajansı'nın (AFP) haberine göre, Azerbaycan'ın diyanet işleri başkanlığına denk gelen kurumu Kafkas Müslüman İdaresi'nce alınan karar gereği, geçen çarşambadan geçerli olmak üzere, ezanın amplifikatörle dışarı yayımlanması kanunen yasak hale geldi.
Kurumun sözcüsü Akif Agayev, "Kamuoyundan çok sayıda şikâyet alıyoruz. Hastalar, yaşlılar ve çocuklar uyuyamadıklarını ve dinlenemediklerini söylüyorlar" dedi. Ancak düşünce ve vicdan özgürlüğü savunucusu sivil toplum örgütleri, yasağın din ve inanç özgürlüğüne darbe olduğunu ileri sürdüler.
"Bu yasak hiçbir şekilde ezan okunmasının yasaklanması değil. Sadece hoparlörlerle okunması yasak" diyen Akif Agayev, yasağın gerekçesini açıklarken, 1991'de Sovyetler'in çöküşü ve Azerbaycan'ın bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana ülke genelinde ve başkent Bakü'deki cami sayısının hızla arttığına işret etti ve bunlardan birbiriyle rekabet halinde yüksek volümlü ezan okunduğunu ve gürültü kirliliği yarattığını vurguladı8.1 milyon nüfusunun büyük çoğunluğu Şii olan Azerbaycan'ın 1991'de bağımsızlığını kazanmasından sonra İran'ın da etkisiyle dine yöneliş yaşandığı belirtiliyor. Uzun süre Sovyetler'e bağlı bir cumhuriyet olan Azerbaycan dünyadaki en laik ülkelerden biri olarak gösterilirken 1991 sonrasında İran'ın parasal desteğiyle ülkede çok sayıda cami ve İslami okul inşa edildiği kaydedildi. İran'ın radikal dinci görüşlerini Azerbaycan'a yaymak istediğini iddia eden Azeri yetkililer, aşırı dinci gruplara karşı birkaç kez temizlik operasyonu yaptı. Buna karşılık muhalif gruplar, hükümetin aşırı dincilerle mücadele örtüsü altında muhalefeti susturmak istediğini iddia ediyor. Uluslararası insan hakları örgütleri ile Batı, Azerbaycan yöntemini şimdiye kadar çeşitli kereler din ve inanç özgürlüğünü ihlal etmekle suçladı.
Çan yasaklanıyor mu?
Bakü'deki yeşil kubbeli Gazi Sultanali Camii müdavimlerinden Aziz adlı bir Azeri, yasağı saçma bir adım olarak niteledi. Aziz, "Ezanı duymak önemli, inancımızla ilgili görevimizi hatırlatıyor. Hoparlör kullanılmazsa şehrin gürültüsünden ezanı duymamız imkânsız. Hıristiyan ülkelerde kilise çanı yasaklanıyor mu?" diye konuştu.
Dini Özgürlükleri Koruma Merkezi adlı sivil toplum örgütünden imam Ilgar İbrahimoğlu da, "Aptalca bir karar. Dine karşı ateist Bolşevik tavrına geri dönülüyor. Bırakın herhangi bir Müslüman ülkeyi, Avrupa veya ABD'de dahi böyle bir yasak yok" dedi.
Gazi Sultanali Camii İmamı İbrahim Yarıyev ise ezan yasağının politik bir amacı olmadığını, getirilen kısıtlamanın Azerbaycan'ın demokrasiye olan bağlılığından kaynaklandığını söyledi. Yarıyev, "Burada Suudi Arabistan, Pakistan ve İran gibi din hükümeti yok. Din ve devleti birbirinden ayıran demokratik bir ülkeyiz. Rahatsız edilmek istemeyenlerin haklarına saygı göstermeliyiz. Sadece bu civarda 8 cami var, herkes ezanı duyabilir" diye konuştu.
